Türkçede en çok yapılan yazım hataları birleşik kelimelerde ve de/da, ki, mi gibi küçük sözlerde çıkar. İyi haber şu: bu hataların çoğu birkaç kuralla açıklanır. Aşağıdaki örnekler TDK Yazım Kılavuzu'na göre verilmiştir; her kelimeye tıklayarak kuralın açıklamasını ve kısa testini görebilirsin.
Bitişik Yazılan Kelimeler
İki kelime birleşirken ses düşmesi olduysa, kelimelerden biri anlamını kaybettiyse ya da kalıplaşmış bir sıfat veya zamir oluştuysa kelime genellikle bitişik yazılır.
Belirsizlik sıfatları ve zamirleri
Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler
Somut yer bildirmeyen alt, üst, üzeri
- olağanüstü (yanlış:
olağan üstü) - akşamüstü (yanlış:
akşam üstü) - öğleüzeri (yanlış:
öğle üzeri)
Emir kipiyle kurulanlar, ev ve baş sözü
Ayrı Yazılan Kelimeler
Ses olayı yoksa ve iki kelime de kendi anlamını koruyorsa birleşik kelime ayrı yazılır. En çok hata, "etmek, olmak" gibi yardımcı fiillerle ve "dış, iç, ön" gibi sözlerle kurulan kelimelerde yapılır.
Ses olayına uğramayan birleşik fiiller
- fark etmek (yanlış:
farketmek) - var olmak (yanlış:
varolmak) - yok olmak (yanlış:
yokolmak)
Durum, olgu ve olay bildiren sözler
- iş birliği (yanlış:
işbirliği) - yer çekimi (yanlış:
yerçekimi)
Dış, iç, ön, yan sözleriyle kurulanlar
- olağan dışı (yanlış:
olağandışı) - yasa dışı (yanlış:
yasadışı) - yurt içi (yanlış:
yurtiçi) - ön söz (yanlış:
önsöz)
Somut yer bildiren alt ve üst
Bilim, yol, zaman ve tür adları
- dil bilgisi (yanlış:
dilbilgisi) - kara yolu (yanlış:
karayolu) - gece yarısı (yanlış:
geceyarısı) - köpek balığı (yanlış:
köpekbalığı)
de/da, ki ve mi Nasıl Yazılır?
- de / da: Bağlaç olan de ayrı, bulunma eki olan -de bitişik yazılır. Cümleden çıkardığında anlam bozulmuyorsa bağlaçtır: "Ben de geldim." / "Evde kaldım."
- ki: Bağlaç olan ki ayrı yazılır: "Duydum ki gelmişsin." Sıfat yapan ve ilgi zamiri olan -ki bitişiktir: "yarınki toplantı", "seninki". Belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır.
- mı / mi / mu / mü: Soru eki her zaman ayrı yazılır, kendinden sonra gelen ekler ise ona bitişir: "Geldin mi?", "Güzel miydi?"
Büyük Harf ve Kesme İşareti
Yazım hatalarının diğer büyük kaynağı büyük harfler ve kesme işaretidir. Özel adlara gelen ekler kesmeyle ayrılır ("Ankara'ya"), ama kurum adlarına gelen ekler ayrılmaz ("Türk Dil Kurumuna"). Bu kuralları örneklerle çalışmak için büyük harfler ve kesme işareti oyunlarına göz atabilirsin.
Kendini Test Et
KTO İmla'da 280 açıklamalı soruyla bitişik mi ayrı mı oyununu oynar, karıştırdığın kelimeleri hata defterinden tekrar edersin. KPSS, TYT ve LGS hazırlığına uygundur; ücretsizdir, üyelik istemez.